Wojewódzki Urząd Pracy
25-561 Kielce, ul. Witosa 86
tel. (41) 364-16-00
fax (41) 364-16-66
e-mail: wup@wup.kielce.pl
header icon bip

W społeczeństwie funkcjonuje wiele przekonań i opinii na temat osób doświadczających kryzysów zdrowia psychicznego. Niestety, bardzo często są one nieprawdziwe i krzywdzące. Dlaczego, ludzie chorujący na inne przewlekłe choroby np. nowotworowe wywołują w nas współczucie i chęć niesienia pomocy, a osoby z zaburzeniami psychicznymi często traktujemy nie jak chorych - tylko ,,innych” , ,,dziwnych” i ,,gorszych”?

Większość z nas nie wie, na czym naprawdę polegają zaburzenia psychiczne i jak się je leczy. Często też niezrozumiałe zachowania osób chorujących powodują w nas niepokój i lęk.  
Psychiatria zna wiele rodzajów zaburzeń psychicznych i tylko część osób ich doświadczających wymaga leczenia szpitalnego. Problemy ze zdrowiem psychicznym dotykają osób w różnym wieku, różnych profesji i o różnym statusie społecznym. Szacuje się, że w samej tylko Europie niemal co trzeci dorosły doświadcza w ciągu roku przynajmniej jednego rodzaju schorzenia. Według przewidywań Światowej Organizacji Zdrowia, choroby psychiczne do roku 2020 staną się jednym z poważniejszych problemów zdrowotnych występujących w populacji europejskiej, a brak ich rozpoznania wcale nie musi oznaczać zdrowia psychicznego.

Podobnie jak w przypadku innych form niepełnosprawności, choroba psychiczna nie musi oznaczać, że osoba nią dotknięta jest całkowicie niezdolna do pracy. Wręcz przeciwnie wielu chorych może dalej wykonywać dotychczasowe obowiązki zawodowe. Tym bardziej, że aktywność zawodowa w przypadku osób z chorobą psychiczną, ma szczególnie duże znaczenie. Przede wszystkim terapeutyczne i rehabilitacyjne, ale także społeczne.

Wiele osób dotkniętych chorobą odczuwa znaczące pogorszenie statusu materialnego, praca staje się wiec koniecznością dla zachowania dotychczasowego poziomu życia. Jednak, najistotniejsze znaczenie pracy to poczucie bycia potrzebnym i wartościowym oraz możliwość podtrzymania kontaktów społecznych. Aktywność zawodowa jest okazją do samorealizacji, chroni przed pustką, znudzeniem i biernością. Przeciwdziała poczuciu bezradności i sprzyja rozwojowi osobistemu. Możliwość powrotu do pracy lub, jeśli to konieczne, podjęcia nowej, poprawia ogólną satysfakcję życiową chorych.

Osoby chore psychicznie zwykle mają orzeczony znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, a choroba psychiczna najczęściej kwalifikuje się do grupy tzw. schorzeń specjalnych.

Pracownikom niepełnosprawnym przysługują dodatkowe uprawnienia:

  • Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać:
    • 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo,
    • a w przypadku osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności - 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo
      ponadto osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych.
  • dodatkowa 15 minutowa przerwa w pracy (poza wskazaną w art. 134 Kodeksu pracy - jeżeli dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej 6 godzin, to pracownik ma prawo do przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut, wliczanej do czasu pracy.). Przerwa ta przeznaczona jest na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy dodatkowe wliczany jest do czasu pracy.
  • osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Dodatkowy urlop udzielany jest na takich samych zasadach, jak zwykły urlop wypoczynkowy.
  • osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do zwolnienia od pracy w wymiarze do 21 dni roboczych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, wykonania badań specjalistycznych lub zabiegów leczniczych.

Stosowanie wskazanych powyżej norm czasu pracy, nie powoduje obniżenia wysokości wynagrodzenia.

„Człowiek z niepełnosprawnością może aktywnie żyć tylko w społeczności, dla której
jego życie ma sens, dla której jego życie jest ważne, i wśród ludzi, którzy są dla niego
ważni, dla których chce i może coś zrobić”
(Gałka, 2006, s. 265).

W latach 2011 – 2015 w Polsce realizowany był Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego. Uchwalenie programu związane było z obserwowanym w Polsce od lat 90 XX wieku wzrastającym trendem zachorowań na zaburzenia psychiczne. W ciągu 20lat, od roku 1990 do 2010, wskaźnik określający liczbę osób leczących się w związku z występowaniem zaburzeń psychicznych wzrósł o ponad dwukrotnie: o 124% (z 1629 do 3655 na 100 tys. ludności) w opiece ambulatoryjnej i o 51% w opiece szpitalnej (z 362 do 548 na 100 tys. ludności).

handel zielona ohp wrota logo buton